ԱԿՍԵԼ ԲԱԿՈՒՆՑԻ «ԽԱՉԱՏՈՒՐ ԱԲՈՎՅԱՆ» ԱՆԱՎԱՐՏ ՎԵՊԸ
DOI-:
https://doi.org/10.24234/journalforarmenianstudies.v1i64.88Հիմնաբառեր-:
Ակսել Բակունց, Խաչատուր Աբովյան, Ֆրիդրիխ Պարրոտ, Դորպատ, Էջմիածին, Երևան, Ռուսաստան, ուսանող, հայրենիք, հայրենաբաղձությունՎերացական
«Խաչատուր Աբովյան» վեպի մտահղացումը մի քանի տարի զբաղեցրել է Ակսել Բակունցին, որը ջանադիր ձևով ծանոթացել է մեծ լուսավորչի ստեղծագործություններին և նրա կյանքին վերաբերող արխիվային նյութերին:
«Խաչատուր Աբովյան» վեպին անդրադարձ ունեն շատ նշանավոր գրականագետներ Էդվարդ Ջրբաշյանը, Սուրեն Աղաբաբյանը, Հրանտ Թամրազյանը: Նրանք վեպը համարել են պատմական (Թամրազյան Հ., 1984):
Անավարտ վեպում առկա է Բակունցի և Չարենցի միասնական գնահատականը՝ Աբովյանի պայքարի խոչընդոտներից ծնված ողբերգության խնդրում, ինչպես նկատել է Սուրեն Աղաբաբյանը (Налбандян В., 1976):
«Խաչատուր Աբովյան» վեպը բարձր է գնահատել Չարենցը: Մի առիթով նա Ռուբեն Զարյանին ասել է. «Սպասիր, մի քիչ էլ սպասիր և այն ժամանակ կտեսնես, թե ինչեր կանի մեր բարեկամը» (Աղաբաբյան Ս., 1986)։
Բակունցին հաջողվել է ընթերցողին լիովին տեսանելի դարձնել Աբովյանի դորպատյան կյանքի շրջանը՝ ուսումնական միջավայրով ու դեպի հեռավոր հայրենիքն ունեցած կարոտաբաղձությամբ:
«Խաչատուր Աբովյան» վեպը ճշգրտորեն վերարտադրել է Արևելահայաստանի կյանքի փոփոխությունները Ռուսաստանին միանալուց հետո:
«Խաչատուր Աբովյան» վեպը ավարտված լինելու դեպքում առավել շահեկան ձևով կհարստացներ նորագույն շրջանի հայ գրականությունը ու կդառնար գլուխգործոց:
Հղումներ
Adonts N. (2006), Erker /Greations/, The volume was prepared for publication by P.H.Hovhannisyan, Yerevan, YSU Publishing House.
Aghababyan S. (1971), Aksel Bakownc /Aksel Bakunts/, Hayastan Publishing House, Yerevan, , 275 p.
Aghababyan S. (1986), Hay sovetakan grakanowt'yan patmowt'yown /History of Armenian Soviet Literature/, vol. I, Yerevan, ArmSSR SA Publishing House.
«Amenayn Hayoc kat'oghikosner» /“Catolicos of all Armenians”/, Edited by Petros Hovhannisyan (2001), Yerevan, Hayagitak Publishing House.
Artsruni G. (2009), Grakanowt'yown, arvest, geghagitowt'yown /Literature, Art, Aesthetics/, A collection of articles, Compiled and edited by Yakov I.Khachikyan, Yerevan, Gitutyun Publishing House.
Bakunts A. (1955), Erker /Creations/, Compiled and edited by Sergey Payazat, Yerevan, Haypethrat Publishing House.
«Grakan teghekatow» /“Literary informer”/ (1986), Members of the Union of Soviet Writers of Armenia, Compiled by Hayk Khachatryan, Yerevan, Sovetakan Grogh Publishing House.
«Դիվան Խ.Աբովյանի» /“Divan Kh.Abovian”/ (1948), vol. II, Yerevan, ArmSSR SA Publishing House.
Dolukhanyan A. (2011), Ֆրեդերիկ Մակլերը հայագետ /Frederic Macler Armenologist/, Yerevan, Zangak-97 Publishing House.
Dolukhanyan A. (2022), Morows Hasrat'yan, Inqnowt'yan & jhar'angowt'yan vaveragiry' /Morus Hasratyan, Certificate of Identity and Inheritance/, Yerevan, Newmag Publishing House.
«Zart'onq» /“Zartonk”/ (1979), N31, Beirut.
Tamrazyan H. (1984), Sovetahay grakanowt'yan patmowt'yown /History of Soviet Armenian Literature/, Yerevan, Luys Publishing House.
Ishkhanyan R. (1960), Kensagrowt'yown & matenagitowt'yown /Biography and bibliography/, Yerevan, Publication of the State Republican Library named after Al.Myasnikyan.
Hakobyan P. (1982), Verelq /Ascent/, Yerevan, Sovetakan Grogh Publishing House.
«Hodvac'neri jhoghovac'ow» /“A collection of articles”/ (1959), Yerevan, SA ArmSSR Publishing House.
Charents Y. (1987), Haty'ntir /Selected/, It was composed by Edward Jrbashyan, Anahit Charents, Yerevan, Sovetakan Grogh Publishing House.
Charents Y. (2007), Verjin xosq, Dar'nacac', lqvac', mekowsacvac', bantarkvac' hantwari giry'՝ y'ndhatvac' 1937 t'vin /Last word, The writing of a bitter, abandoned, isolated, imprisoned genius, interrupted in 1937/, Yerevan, Hayagitak Publishing House.
Macler F. (1913), Arménie, Paris, Montbeliard, Wurtemberg.
Mahé Annie et Jean-Pierre (2012), Histoire de l’Arménie des origines à nos jours, Perrin.
Налбандян В., Саринян С., Агабабян С. (1976), Armyanskaya literatura /Армянская литература/, Учеб. пособие для студентов филолог. специальностей ун-тов и пед. ин-тов, Москв, изд. ”Высшая школа”.
Porter Ker Robert (1821), Travels in Georgia, Persia, Armenia, Ancient Babilonia during the years 1817, 1818, 1819 and 1820, in two volumes, vol. I, London.
##submission.downloads##
Հրապարակված
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2024 Հեղինակ և ամսագիր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
