Իրանահայ հոգևոր թեմերը XIX դ. պարսկահայության վիճակի բարելավումը Նասրեդդին և Մոզաֆֆարեդդին շահերի օրոք

##article.authors##

  • Արման Անդրիկյան ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ

DOI-:

https://doi.org/10.24234/journalforarmenianstudies.v4i71.212

Հիմնաբառեր-:

պարսկահայություն, հոգևոր թեմ, շահ, գաղթօջախ, կրոնական կառույցներ, հայ առաքելական եկեղեցի, թեմի առաջնորդ, իրավաքաղաքական և տնտեսական միջոցառումներ

Վերացական

Պարսկահայությունը և նրա հոգևոր իշխանությունը հարաբերական հանգիստ ստացան Ֆաթհ Ալի Շահ Ղաջարի գահակալության տարիներին: Քաջ գիտակցելով, որ Իրանում և հատկապես Նոր Ջուղայում, բնակվող հայկական տարրը հսկայական օգուտներ է բերում իր պետությանը, Ֆաթհ Ալի շահը կտրուկ քայլեր ձեռնարկեց հայերին և հայկական կրոնական կառույցները իր պաշտպանության տակ առնելու ուղղությամբ: Թուրքմենչայի պայմանագրի կնքումից հետո Ատրպատականի և մասամբ նաև Նոր Ջուղայի հայության զանգվածային արտագաղթը Իրանից դեպի Ռուսական կայսրություն, ևս ստիպեցին Ֆաթհ Ալի շահին իր բարձր հովանա­վորության տակ առնելով հայերին ու հայոց եկեղեցին, կանխել հայկական տարրի հետագա արտահոսքը երկրից:

Հղումներ

Andrikyan A. (2020), Hay Ar'aqelakan ekeghecow hog&or t'emery' & parskahayowt'yan irava-qaghaqakan vitwaky' XIXd. erkrord kesin /The Spiritual Dioceses of the Armenian Apostolic Church and the Legal-Political Situation of the Armenians in Persia in the Second Half of the 19th Century/, “Banber” V. Brusov State University, “Lingva” Publishing House, No. 1 (54), Yerevan, p. 247.

Bayburdyan V. (2007), Nor Jowgha /Nor Jugha/, Yerevan, Publishing House of the RA NAS PI.

Martirosyan H. (1969), Jhamanakakic iranahay gaghowt'i inqnavarowt'yan marminnery' & iravakan drowt'yowny' /The Bodies of Autonomy and the Legal Situation of the Modern Iranian-Armenian Colony/, Historical-Philosophy Journal, Publishing House of the RA NAS, No. 1 (171), Yerevan, p. 172.

Martirosyan H. (2007), Iranahay gaghowt'i patmowt'yown /History of the Iranian-Armenian Colony/, Yerevan, “Zangak” Publishing House.

Ter Hovhaneants Y. (1881), Patmowt'iwn Nor Jowghayow vor yAspahan /History of New Jugha in Aspahan/, vol. II, New Jugha, 1880, Amenaprkchian S. Vanats Printing House.

##submission.downloads##

Հրապարակված

2026-01-16