Լուի Արագոնի, Անդրե Բրետոնի, Անտոնին Արտոյի և Հենրիկ Էդոյանի ստեղծագործությունները սյուրռեալիզմի տեսանկյունից-
DOI-:
https://doi.org/10.24234/journalforarmenianstudies.v4i71.206Հիմնաբառեր-:
գեղարվեստական կերպար, համադրական վերլուծություն, խորհրդանիշ, արվեստ, կերպարաբանություն, ժամանակի համատեքստՎերացական
Ավետիք Իսահակյանի «Լիլիթ» պոեմը հայ գրականության բացառիկ արժեքներից է, որտեղ առասպելաբանական նախատիպը վերափոխվում է գեղարվեստական և խորհրդանշական կերպարի։ Իսահակյանը Լիլիթին ներկայացնում է որպես հրեղեն, ազատատենչ, անկախ կնոջ, որի գեղեցկությունն ու անհաս լինելը վեր են իրականությունից։ Կերպարը մարմնավորում է կանացիության, անկախության, երազանքի և անհաս սիրո գաղափարները։
Պոեմն ազդել է հայ գրականության հետագա զարգացումների վրա, հետագա գրողները, մասնավորապես՝ Հովհաննես Շիրազի, Սիլվա Կապուտիկյանի, Վահագն Դավթյանի, Արա Ալոյանի ստեղծագործություններում, վերահաստատվել է՝ դառնալով հոգեվիճակային ու խորհրդանշական կերպար։
«Լիլիթը» լայն արձագանք է ստացել նաև կերպարվեստում. ստեղծվել են կերպարի գեղանկարչական, գրաֆիկական և մոնումենտալ լուծումներ (Գ. Խանջյան, Ս. Մուրադյան, Վ. Խաչատրյան և ուրիշներ)։ Քանդակում այն մարմնավորվել է որպես տարերային ուժի խորհրդանիշ, իսկ թատրոնում և կինեմատոգրաֆում դարձել է ռոմանտիկ և միստիկ բեմականացման հիմնական առանցք։
Ուսումնասիրությունը փաստում է, որ Իսահակյանի «Լիլիթը» վաղուց դուրս է եկել գրական տեքստի սահմաններից՝ դառնալով համահայկական մշակութային խորհրդանիշ, որը միավորում է գեղագիտական, հոգեբանական և ցեղակրոն ընկալումներ։
Հղումներ
Aloyan A. (2014), Otnahetqer jranerkov /Footprints in watercolor/, Yerevan, “Artagers” publisher.
Avetiq Isahakyani namaknery' /Avetik Isahakyan’s Letters/ (2016), Compl. By A.Avetisyan, Yerevan, ESU publish.
“Hayreniki Dzayn” (1975), [Voice of the Homeland]-Article No. 44, Yerevan.
Kaputikyan S. (1981), Banasteghc'owt'yownner /Poems/, Yerevan, “Sօvetakan grogh”,
Isahakyan A. (1983), Lilith, Yerevan, “Sovetakan grogh” publish.
Isahakyan A., (2001), Aphorisms, Yerevan, «Tigran Mets» publish..
Isabekyan A., www.aramisabekyan.com.
HH Azgayin kinokentroni arxiv /Archive of the National Film Center of the Republic of Armenia/, director: R. Sahakyants, http://ncca.am/
Mkrtumyan A., Isahakyani «Lilit'y'» hin ar&elyan zrowycneri ow evropakan grakanowt'yan hamateqstowm /Isahakyan’s “Lilith” in the Context of Ancient Eastern Tales and European Literature/ – https://arar.sci.am/dlibra/publication/401417/edition/371534/content
Surenyants V., canvas.yatuk.am.
##submission.downloads##
Հրապարակված
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 Lilit Gevorgyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
