ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆԸ 19-ՐԴ ԴԱՐԻ ԶՄՅՈՒՌՆԱՀԱՅ ՎԱՐԺԱՐԱՆՆԵՐՈՒՄ

##article.authors##

  • ՍՈՒՍԱՆՆԱ ՍԻՍՅԱՆ ՀՊՄՀ
  • ԻԶԱԲԵԼԼԱ ԲԱԲԱՅԱՆ ՀՊՄՀ

DOI-:

https://doi.org/10.24234/journalforarmenianstudies.v1i68.164

Հիմնաբառեր-:

գիտության ու լուսավորության փարոս, հայեցի կրթություն, գոյապահպանության խնդիր, ուսյալ ազգ, առաքելություն

Վերացական

Պատմության բոլոր ժամանակաշրջաններում էլ  հայ դպրոցը եղել է ազգային կրթության, լուսավորության տարածման և գոյապահպանության կարևորագույն օրրանը։ Այս առումով չափազանց մեծ է 19-րդ դարի Զմյուռնիայի հայկական կրթօջախների և դրանցում հայրենանվեր գործունեություն ծավալած մտավորականների առաջադեմ գործունեությունը, որի հիմնական առաքելությունը սերունդներին հայեցի կրթելն էր, իրենց պատմական ակունքներին հաղորդակից դարձնելը և հայապահպանության գործն իրականացնելը։

Հոդվածում հնատիպ մամուլի, արխիվային նյութերի և մասնագիտական այլ աղբյուրների քննական հետազոտությամբ վերլուծել ենք զմյուռնահայ կրթական հաստատությունների՝ այսօրվա տեսանկյունից արդիական  կրթադաստիարակչական բնույթի որոշ հարցեր և արժևորել առաջադեմ այն հայ մտավորականների նշանակալի դերը, որոնք սովորել, ապա նաև շարունակել են հայեցի սերունդներ կրթել Արևմտյան Հայաստանի այդ վարժարաններում։              

Հիրավի, ինչպես մեծն Հր. Աճառյանն է ասել. «Իզմիրը (Զմյուռնիան) Պօլսոյ մրցակիցն է, շատ կետերու մէջ մինչեւ իսկ անկէ գերազանց, հայութիւնը հոն պարծանքով քայլեցավ միշտ օտար հասարակութեանց մէջ. նա տուավ ազգին երևելի վաճառականներ, մեծամեծ պաշտօնատարներ, գրագէտներ, գիտուններ»։ 

Հղումներ

Grigoryan A., Brutyan V. (2007), Zmyowr'nahay krt'akan-mshakowt'ayin kyanqi patmowt'yan owrvagc'er /Outlines of the History of ’s Armenian Educational and Cultural Life of the Armenians of Zmyrnia/, Yerevan, «Iravunq» Publishing House.

Nazikyan G. (1969), Ar&mtahay mankavarjhakan mitqn ow dprocy' /Western Armenian Pedagogical Thought and School/, Yerevan, "Luys" Publishing House.

Voskanyan Sh. (2012), Ar&mtahay dproci krt'owt'yan & mshakowyt'i nshanavor gorc'ichnery' /1850-1920t't'/ /Prominent Figures of Education and Culture of the Western Armenian School /1850-1920//, Yerevan, «Mankavarj» Publishing House.

##submission.downloads##

Հրապարակված

2025-06-29