Բայական հիմքերով համադրական բարդությունների կաղապարները ժամանակակից հայերենում

##article.authors##

  • Անահիտ Մուրադյան ՀՊՄՀ

DOI-:

https://doi.org/10.24234/journalforarmenianstudies.v5i59.12

Հիմնաբառեր-:

ածական, բայահիմք, գոյական, բարդություն, կաղապար

Վերացական

Աշխատանքում, ամփոփելով բայական հիմքերով կազմված բաղադրությունների բառակազմական կաղապարների ուսումնասիրության արդյունքները, կարելի է փաստել, որ բայական հիմքերը բավական ճկուն բառակազմական  հնարավորություններ  ունեն, և նրանցով  կազմված  նոր  գոյականներն   ու ածականները  մեծապես  հարստացնում  են  հայոց  լեզվի  բառային  կազմը: ՈՒսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ  ժամանակակից հայերենի բառակազմությանը մասնակցող  հիմքերի  զգալի մասը գրաբարյան ժառանգություն է: Բայական   հիմքերի   ձևաբանական  կաղապարների  մեջ   առավել   կենսունակ  են  Գ + ԲԱ + Բ, Մ + Բ կաղապարները1: Այս կաղապարներով  կազմված բարդ բառերը շարահյուսական հարաբերությունների տեսակետից արտահայտում են ենթակայի ու ստորոգյալի, որոշիչ-որոշյալի,հատկացուցիչ-հատկացյալի, խնդրային և պարագայական իմաստներ։

Անուն  խոսքի մասերի և բայի զուգորդումից ստացած բարդությունների  առանձնահատկությունների քննությանն անդրադարձել ենք մեր նախորդ հոդվածում (Տե՛ս, Ա. Մուրադյան, Բայական հիմքերով  բարդությունները  ժամանակակից հայերենում, Ե.,2014 ,Գիտական տեղեկագիր, էջ 93):                  

Հղումներ

Ա. Ա. Աբրահամյան, Բայը ժամանակակից հայերենում,հ,Ե.,1962:

Ս. Ա. Աբրահամյան, Արդի հայերենի դերանունները, Ե., Հայկ. ՍՍՌ ԳԱ հրատ.,1956, 351 էջ:

Ա. Ա. Աբրահամյան, Հայերենի դերբայները և նրանց ձևաբանական նշանակությունը, Ե., Հայկ. ՍՍՌ ԳԱ հրատ.,1953:

Էդ. Բ. Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Ե., հ.1, «Հայաստան» հրատ., 1976, 929 էջ:

Էդ. Բ. Աղայան, Ընդհանուր և հայկական բառագիտություն, Ե.,Եր.համալս. հրատ., 1984, 370 էջ:

Վ. Դ. Առաքելյան, Ա. Հ. Խաչատրյան, Ս. Ա. Էլոյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, հ. 1, Ե., 1979, 250 էջ:

Հ. Խ. Բարսեղյան, Հայերենի ուղղագրական, ուղղախոսական, տերմինաբանական բառարան, Ե., «Լույս» հրատ., 1973 :

Ս. Ա. Գալստյան, Անորոշ դերբայը բառակազմական անփոփոխ հիմք, Բանբեր Երևանի համալսա րանի, 1(124), Ե., 2008, 99 էջ:

Ս. Ա. Գալստյան, Ածանցումը և ածանցները ժամանակակից հայերենում, Ե., Եր.համալս. հրատ. , 1978, 324 էջ:

Խաչատրյան Լ., Բառակազմական և ձևաբանական կաղապարները ժամանակակից հայերենում, Ե., 2011։

Ա. Ժ. Մուրադյան,Բայական հիմքերով բաղադրությունները ժամանակակից հայերենում,ԳՏ, հ.1,Գ., 2014, 93 էջ:

Ա. Մ. Սուքիասյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Ե., ԵՊՀ հրատ.1982, 440 էջ:

Ջահուկյան Գ., Ժամանակակից հայոց լեզվի իմաստաբանություն և բառակազմություն, Ե., 1989։

##submission.downloads##

Հրապարակված

2022-12-16